يکشنبه, 22 فروردين 1400
  • تعداد بازدید : 232
پیام تسلیت موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر به مناسبت درگذشت دكتر سانجایا راجرام دانشمند نخبه جامعه علمی جهان

به نام خدا

از شمار دو چشم یک تن کم               وز شمار خرد هزاران بیش

جامعه علمی جهان دانشمند و مرد بزرگی را از دست داد. دکتر سانجایا راجرام به نژادگر برجسته گندم و رئیس پیشین برنامه جهانی گندم مرکز بین المللی تحقیقات ذرت و گندم (CIMMYT) که عمری برای به نژادی گندم و تولید واریته های جديد پر محصول گندم و کمک به امنیت غذایی در جهان تلاش کرد، در تاریخ ۱۷ فوریه ۲۰۲۱ میلادی در سن ۷۸ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری Covid-19 در مکزیک در گذشت.

زنده یاد دکتر راجرام در سال 1943 در مزرعه کوچکی در هند به دنیا آمد. تحصیلاتش را در زمینه ژنتیک و اصلاح نباتات در موسسه تحقیقات کشاورزی هند در دهلی نو به پایان رساند و پس از دریافت درجه دکتری از دانشگاه سیدنی استرالیا در سال 1969 در سن 29 سالگی به برنامه به نژادی گندم در مرکز بین المللی تحقیقات ذرت و گندم (CIMMYT) با مدیریت زنده یاد دکتر نورمن ارنست بورلاگ پیوست. ایشان بیش از 25 سال رئیس و به نژادگر اصلی برنامه به نژادی گندم در آن مرکز بود.

دکتر نورمن ارنست بورلاگ دکتر راجرام را "دانشمندی با بینش عالی توصیف کرد که نقش قابل توجهی در بهبود تولید گندم در جهان داشت و برای بهبود معیشت و زندگی میلیون ها کشاورز در کشورهای در حال توسعه کار می کرد." شادروان دکتر راجرام انسانی بسیار متواضع بود و در رفتار با دیگران به هیچ نوع تبعیضی قایل نبود و این راز ماندگاری یاد و خاطره او در میان همکاران، کارآموزان و به نژادگران و محققان گندم در گوشه و کنار دنیا است.

زنده یاد دکتر راجرام در میان به نژادگران گندم دنیا چهره ای بسیار محبوب و مورد احترام بود. به نژادگران گندم دنیا متفق القول ایشان را موثرترین و موفق ترین به نژادگر گندم در دهه های اخیر می دانند. ایشان در طول زندگی حرفه ای خود به عنوان به نژادگر گندم 480 واریته گندم تولید کرد که در سطح 58 میلیون هکتار در 51 کشور کشت شدند. ارقام مشهور گندم فلات، چمران، شیرودی، مهرگان و سیروان که در ایران نیز از دستاورد های برنامه به نژادی گندم با اثر مستقیم ایشان می باشند.  

زنده یاد دکتر راجرام اهمیت آموزش را بخوبی دریافته بود و برای آموزش به نژادگران و محققان گندم اهمیت بالائی قایل بود به طوریکه بیش از 700 به نژادگر و محقق گندم که عمدتا از کشورهای در حال توسعه بودند را با روش ها و جنبه های کاربردی اصلاح گندم آموزش داد. ایشان در زمینه آموزش به نژادگران گندم ایران و بهبود برنامه های به نژادی گندم در ایران کمک های شایانی کرد.

شادروان دکتر راجرام مدتی نیز مدیر برنامه تلفیقی ژن (Integrated Gene Management Program)  در مرکز بین المللی تحقیقات کشاورزی برای مناطق خشک(ICARDA) بود. پس از بازنشستگی در سال 2008 میلادی همچنان به عنوان مشاور علمی ویژه به همکاری با CIMMYT و ICARDA ادامه داد. زنده یاد دکتر راجرام علاوه بر خدمات ارزنده علمی و اثر بخش، در سال های اخیر مبادرت به تاسیس شرکت تولید بذر (Resource Seeds International) در مکزیک کرد.

شادروان دکتر راجرام در سال 1383 به پاس خدمات ارزشمندی که به گندم ایران کرد به دریافت جایزه ارزشمند خوارزمی نایل آمد. ایشان در سال 2014 میلادی موفق به دریافت جایزه جهانی غذا شد که یکی از جایزه های بسیار با ارزش برای دانشمندانی که در زمینه تولید غذا و امنیت غذایی فعالیت می کنند می باشد. در سال 2015 میلادی جایزه بسیار با ارزش  Parvasi Bharatiya Samman  و همچنین در سال 2001 میلادی جایزه با ارزش Padma Shri را از دولت هند در یافت کرد. در سال 1998 نیز موفق به دریافت جایزه دوستی از دولت چین شد. تعداد زیادی از دانشگاه های معتبر دنیا نیز به ایشان دکتری افتخاری اهدا کردند.

سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز

مرده آنست که نامش به نکویی نبرند

روحش شاد و یادش جاویدان

موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر درگذشت این مرد بزرگ را تسلیت می گوید.  

5.7.12.0
V5.7.12.0